KOBRO kinetic exercises

premiera w ramach otwarcia wystawy PORUSZONE CIAŁA CHOREOGRAFIE NOWOCZESNOŚCI MS2 Łódź
choreografia, taniec: TOMASZ BAZAN
obliczenia, wzory matematyczne PAWEŁ ECKHERT
produkcja: MUZEUM SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ W ŁODZI
kurator projektu, współpraca: KATARZYNA SŁOBODA
premiera: 18 listopada 2016 MS2 Łódź

W swoim spektaklu realizowanym w Muzeum Sztuki Współczesnej w Łodzi w ramach wystawy ,,Poruszone ciała. Choreografie Nowoczesności” przede wszystkim chcę skupić się na dwóch aspektach. Pierwszym z nich jest twórczość Katarzyny Kobro. W pracach tej artystki najbardziej interesuje mnie niesamowity potencjał ruchu kryjący się w napięciach kinetycznych jej rzeźb. Jako choreograf chcę wejść w dialog z Kobro, próbując rozczytać jej rzeźby pod kątem potencjału ruchowego, używając instrumentu własnego ciała: ,,zeskanować’’ kąty, wypukłości, zestawienia kolorów i przenieść to na matrycę pracy tkanki ciała. Wraz z Pawłem Eckhertem, fizykiem, dokonaliśmy obliczeń matematycznych gęstości rzeźb Kobro i podjęliśmy próbę zastosowania tych wzorów w tworzącej się choreografii.

Jedną z najbardziej interesujących mnie rzeczy w mojej pracy choreografa jest i była zawsze próba podejmowania dialogu z architekturą przestrzenną, jako niekończący się dowód na istnienie ruchu statycznego w wytworach stałych człowieka. W pracach Kobro odnajduję tą rzeczywistość i tę specyfikę. Linie proste, odcinki, zakrzywienia, bryły niemożliwe, bryły konstruktywistyczne, formy osiągające lekkość: te wszystkie cechy, których doszukuję się w twórczości Kobro, sprawiają, że widzę w nich potencjał do poszukiwania modułów choreografii, potencjał do powołania pewnej metody warsztatowej, studyjnej w kierunku nawiązania dialogu z myśleniem tej artystki, a przede wszystkim z jej fizykalnymi wytworami. Tak jak bryły, obiekty nie były rzeźbami w twórczości Kobro, ale wręcz sposobami myślenia o kształtowaniu przestrzeni, jej organizacji, tak ciało nie jest tylko matrycą dla ruchu i zakodowanej choreografii.

 
 
 
 
 
 
 

PORUSZONE CIAŁA. CHOREOGRAFIE NOWOCZESNOŚCI
otwarcie ekspozycji 18 listopada 2016 r.

Wystawa stawia pytanie o cielesne i ruchowe doświadczenia nowoczesności, za punkt wyjścia obierając praktykę i teorię rzeźbiarską Katarzyny Kobro. Temat ten podjęty jest w sposób interdyscyplinarny, w kontekście praktyk tanecznych, choreograficznych i teatralnych.

Pierwsza połowa XX wieku była okresem rewolucyjnego fermentu, z którego wyłaniał się nowy człowiek doby modernizmu. Pionierki tańca modernistycznego, jak Loïe Fuller czy Isadora Duncan, zerwały z rygorem baletowych układów, wprowadzając swobodę ekspresji w tańcu. Ciekawość ciała i jego ruchu – u progu XX wieku – przełożyły się na badanie jego anatomicznych uwarunkowań i eksperymentowanie z nim. Zadawano sobie pytanie o to, jak można bardziej zracjonalizować ruch człowieka, aby wysiłek, który wkłada w daną czynność był współmierny do efektu. Jednocześnie zrywano z kulturowymi i społecznymi schematami ruchowymi, w jakie wtłoczone było ciało kobiety na początku XX wieku. Konsekwencją tych działań było z jednej strony ciało wyemancypowane, stające się narzędziem do wyrażania postaw społecznych i buntu. Z drugiej zaś eksploatowane, którego w pełni zracjonalizowany ruch przekładał się na fizyczną pracę, a jego efektem miał być maksymalny zysk.

Celem ekspozycji jest skonfrontowanie rzeźb Katarzyny Kobro z praktykami choreograficzno-tanecznymi pierwszej połowy XX wieku, które budują kontekst dla jej twórczości. Podobnie jak tancerki i choreografki tańca modernistycznego, rzeźbiarka pytała w swoich tekstach teoretycznych o ruch i jego relacje w przestrzeni. Pracując z materią rzeźby, podejmowała temat racjonalizacji i funkcjonalizacji ruchu w życiu codziennym.

Główna narracja wystawy przybliża eksperymenty taneczne i choreograficzne poprzez archiwalne filmy i fotografie. Ekspozycja nie ma jednak wyłącznie charakteru archiwalnego. Projekt wystawienniczy wyróżnia fakt, że został on zaaranżowany we współpracy ze scenografką pracującą dla oper i teatrów dramatycznych, Karoliną Fandrejewską. Zamiast architektury zaproponowana jest scenografia twórczo czerpiąca z archiwalnego materiału, która posłuży za inspirację działaniom performatywnym takim artystom, jak: Tomasz Bazan, Marysia Zimpel, Noa Eshkol Chamber Dance Group, Noa Shadur.

W ramach wystawy, we współpracy z Katedrą Dramatu i Teatru Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Łódzkiego, zorganizowana zostanie konferencja „Jak myśli ciało? Cielesno-ruchowe praktyki doby modernizmu”, która odbędzie się 3-4 grudnia 2016 r. w ms² przy ul. Ogrodowej 19. Kuratorkami konferencji są prof. Małgorzata Leyko i Katarzyna Słoboda. W 2017 roku planowana jest publikacja podsumowująca zarówno konferencję, jak i wystawę.

Artyści/artystki: Akarova, Tomasz Bazan, Busby Berkeley, Fred Boissonnas, Giannina Censi, Chamber Dance Group, Rosalia Chladek, Émil-Jaques Dalcroze, Sonia Delaunay, Jane Dudley, Isadora Duncan, Noa Eshkol, Karolina Fandrejewska, Loïe Fuller, Martha Graham, Kurt Jooss, Katarzyna Kobro, Zygmunt Krauze, Rudolf Laban, Wsiewołod Meyerhold, The New Dance Group, Gret Palucca, Leni Riefenstahl, Józef Robakowski, Valentine de Saint-Point, Oskar Schlemmer, Edith Segal, Noa Shadur, Vera Skoronel, Władysław Strzemiński, Sophie Taeuber-Arp, Helen Tamiris, Jean Weidt, Mary Wigman, Maria Zimpel.

kuratorka: Katarzyna Słoboda
scenografka: Karolina Fandrejewska
koordynatorka: Monika Wesołowska
współpraca: Katarzyna Mróz

“Performatywną część wystawy Poruszone ciała. Choreografie nowoczesności otworzył w czasie wernisażu pokaz pracy Tomasza Bazana Kinetic Exercises. Artysta ten dostrzega wiele punktów stycznych pomiędzy własnymi doświadczeniami w pracy z przestrzenią i otaczającą go architekturą a, jak odnotowuje, „fizykalnymi wytworami” Katarzyny Kobro. W pracy zaprezentowanej w muzeum kontynuuje również badania nad relacją pomiędzy siłami działającymi na ciało a ruchem. Przeprowadza więc skomplikowane pomiary i rozrysowyuje wykresy, dla których tablicą staje się jego własne, niemal nagie ciało, a następnie konstruuje w trójwymiarowej przestrzeni bryły niemożliwe i konstruktywistyczne, wchodząc w konceptualny dialog z koncepcjami rzeźbiarki. Podejmuje również fascynującą próbę potraktowania wnętrza Sali Neoplastycznej – i innych do niej przylegających – jako „futerału kierującego ruchami człowieka” ( wspomnianej już idei odnoszącej się do koncepcji Strzemińskiego). Następuje więc zespolenie teorii z praktyką, historii sztuki z choreograficzną metodą warsztatową. Stając się ucieleśnioną „kompozycją przestrzenną”, Bazan wchodzi też w intensywny dialog z publicznością, która podążając w ślad za nim w znacznym stopniu współtworzy czasoprzestrzenny rytm wydarzenia” ANNA BANACH | taniecPOLSKA.pl | 9 maja 2017